తులసి ఆకులంటేనే పవిత్రతకు చిహ్నం. విష్ణుమూర్తి ఆరాధనలోనే కాదు.. దాదాపు అందరి దేవుళ్లకు పూజించేందుకు ఉపయోగిస్తారు. కానీ వినాయకుడి పూజకు మాత్రం తులసి ఆకులను వాడకూడదు. దాని వెనుక ఒక కథ ఉంది. అదేంటో చదువండి.
వినాయకుడికి పత్రితో పూజ చేస్తారు. కానీ అందులో తులసి ఆకును మాత్రం చేర్చరు. తులసి ఆకులను.. కృష్ణుడి పూజలో, ఇతర దేవాతారధనలో ఉపయోగిస్తారు. పైగా మూలికల రాణిగా తులసిని భావిస్తారు. స్వచ్ఛత, భక్తికి చిహ్నంగా పూజించే తులసి గణేశుడికి మాత్రం అస్సలు సమర్పించకూడదు. ఎందుకు? దీనికి సమాధానం గణేశుడితో తులసి వివాహ ప్రతిపాదన, దాని తరువాత వచ్చిన శాపం గురించి ఒక కథ ఉంది.
ప్రతిపాదన కథ..
పద్మ పురాణం ప్రకారం.. తులసి ఒకసారి గంగా నది ఒడ్డున తిరుగుతున్నప్పుడు గణేశుడిని ధ్యానం చేస్తుండగా చూసింది. అతని జ్ఞానం, ఆకర్షణ, దైవిక ప్రకాశానికి ముగ్ధురాలైన ఆమె వెంటనే అతనితో ప్రేమలో పడింది. భక్తితో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయిన తులసి గణేశుడిని వివాహం చేసుకోవాలనే తన కోరికను వ్యక్తం చేసింది. కానీ జ్ఞానం, నిర్లిప్తతకు పోషకుడిగా పిలువబడే గణేశుడు ఆ సమయంలో వివాహం వైపు మొగ్గు చూపలేదు. అతని మార్గం క్రమశిక్షణ, ధ్యానం, బ్రహ్మచర్యం. అతను తులసి ప్రతిపాదనను మర్యాదగా తిరస్కరించాడు. తన విధి ప్రాపంచిక అనుబంధాలు కాదు, ఉన్నత ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యాల వైపు అని వివరించాడు.
శాపం – ప్రతి శాపం..
ఆ సమయంలో.. తులసి తిరస్కరణను అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా లేదు. గణేశుడు నిరాకరించడంతో బాధపడి, కోపంగా ఆమె అతన్ని శపించి ఒక రోజు అతను వివాహం చేసుకోవలసి వస్తుందని ప్రకటించింది. ప్రతిగా గణేశుడు ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పటికీ తులసిపై పరుగెత్తడానికి ఇష్టపడ్డాడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా తులసి పూజింపబడి, అనేక దేవతలకు అర్పించబడినప్పటికీ, ఆమె తన పూజలో ఎప్పటికీ అంగీకరించబడదని ఆయన ప్రకటించారు. ఆ రోజు నుంచి తులసి ఆకులు గణేశుడి పూజకు పెట్టరు. తరువాత.. ఆమె మాటల కఠినత్వాన్ని గ్రహించి తులసి పశ్చాత్తాపపడింది. కానీ ఆ శాపం ఇప్పటికే విధిని నిర్దేశించింది. చివరికి గణేశుడు బ్రహ్మ కుమార్తెలు రిద్ధి, సిద్ధిని వివాహం చేసుకున్నాడు.
కథ వెనుక..
ఈ కథలో.. తిరస్కరణ, కోపం కంటే కూడా లోతైన ఆధ్యాత్మిక అర్థం దాగి ఉంది. గణేశుడి తిరస్కరణ క్రమశిక్షణ, ఆధ్యాత్మిక దృష్టి ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తుంది. కొన్నిసార్లు ఉన్నత లక్ష్యాల కోసం “వద్దు” అని చెప్పడం అవసరం. ఇక తులసి భక్తిని సూచిస్తుంది. అలాగే అనుబంధం, పట్టుదలను కూడా సూచిస్తుంది. భక్తి డిమాండ్తో కాకుండా వినయంతో ప్రవహించాలని ఆమె కథ మనకు గుర్తు చేస్తుంది. ప్రతీ దేవుడికి వారి స్వంత చిహ్నాలు, నైవేద్యాలు ఉంటాయి. గణేశుడి తులసిని తిరస్కరించడం అతన్ని వేరు చేస్తుంది. దూర్వా గడ్డి, మోదకాలు వంటి ఇతర పవిత్ర వస్తువులతో అతని సంబంధాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.
ఎందుకీ గౌరవం..
గణేశుడి శాపం ఉన్నప్పటికీ.. తులసి హిందూ గృహాలలో అత్యంత పూజించబడే మొక్కలలో ఒకటిగా ఉంది. ఆమె విష్ణువు, కృష్ణుడి నుండి విడదీయరానిది, ప్రేమ, స్వచ్ఛత, భక్తిని సూచిస్తుంది. వాస్తవానికి.. గణేశుడిపై ఆమె శాపం పరోక్షంగా అతను వివాహం ద్వారా కుటుంబ జీవితాన్ని అనుభవించగలడని, అతని వేరు చేయబడిన వ్యక్తిత్వాన్ని సమతుల్యం చేస్తుందని నిర్ధారిస్తుంది. తులసి, గణేశుడి కథ కేవలం శాపం గురించిన పురాణం కాదు. భక్తికి కూడా సమతుల్యత, అవగాహన అవసరమని ఇది గుర్తు చేస్తుంది. దాదాపు ప్రతి ఇతర హిందూ ఆచారంలో తులసి పవిత్రత ఉన్నప్పటికీ, గణేశుడికి ఎందుకు అర్పించబడదని ఈ కథ వివరిస్తుంది. ఈ పురాణంలో ఒక లోతైన నిజం దాగి ఉంది, భక్తి ఎప్పుడూ స్వాధీనంగా మారకూడదు. కోరిక కోసం క్రమశిక్షణ ఎప్పుడూ రాజీపడకూడదు.