నవరాత్రిలో ఏడవ రోజున.. దేవత భయంకరమైన, ఆశ్చర్యకరమైన రూపం అయిన కాళరాత్రిని పూజిస్తారు. కాళరాత్రి చీకటిని అంతం చేసే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. కాంతి, జ్ఞానం ఆవిర్భావాన్ని ఈ తల్లి సూచిస్తుంది.
కాళరాత్రి అనే పేరు “కాల” (కాళ/కాల) కలయిక. అంటే సమయం లేదా మరణం అని కూడా అర్థం. రాత్రి అంటే రాత్రి లేదా చీకటి లేదా అజ్ఞానం. ఆమెను సాధారణంగా “కాళీ” అని కూడా పిలుస్తారు. ఆమె భయంకరమైన స్వభావాన్ని ఈ పేరు నొక్కి చెబుతుంది. ఆమె ముదురు రంగు ఆమె తీవ్రమైన, లొంగని స్వభావాన్ని సూచిస్తుంది. ఆమె నాలుగు చేతులతో చిత్రీకరించబడింది. రెండు చేతుల్లో కృపాన్ (స్కిమిటార్), వజ్రం (పిడుగు) పట్టుకొని ఉంటుంది. మిగిలిన రెండు దానం, రక్షణ అనే ముద్రలో ఉంటాయి. ఆమె మూడు కళ్ళు చీకటిని చీల్చుతూ అన్నింటినీ చూస్తాయి. ఆమె ఊపిరి పీల్చుకున్నప్పుడు ముక్కు రంధ్రాల నుంచి జ్వాలలు వెలువడతాయి. ఇది ఆమె అచంచలమైన దృఢ సంకల్పాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.
కాళరాత్రి హారము రాత్రి ఆకాశంలో చంద్రకాంతిలా ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె జుట్టు స్వేచ్ఛగా ప్రవహిస్తుంది. ఆమె క్రూరమైన, మచ్చిక చేసుకొని స్వభావాన్ని సూచిస్తుంది. ఇతర దేవతల మాదిరిగా కాకుండా, ఆమె గాడిదపై స్వారీ చేయడాన్ని ఎంచుకుంటుంది. ఇది ఆమె వ్యక్తిత్వాన్ని నొక్కి చెప్పే ఒక ప్రత్యేకమైన నిర్ణయం. ఆమె ఉగ్రమైన రూపం ఉన్నప్పటికీ, కాళరాత్రి తన భక్తులకు శుభకరమైన ఆశీర్వాదాలను ప్రసాదించే దయగల దేవత అని గమనించడం ముఖ్యం. “భయకారిణి” (భయాన్ని తొలగించేది), “శుభంకరి” (మంచి పనులు చేసేది) వంటి ఆమె వివిధ పేర్లు ఆమె పాత్ర ద్వంద్వ స్వభావాన్ని హైలైట్ చేస్తాయి. చీకటి క్షణాల్లో కూడా ఎల్లప్పుడూ ఆశ, శ్రేయస్సు మెరుపు ఉంటుందని సూచిస్తుంది.
ఆచారాలు.. ఆరాధన..
కాళరాత్రి ఆరాధనలో ప్రత్యేకమైన సాయంత్రం ఆచారాలు ఉంటాయి. ఇవి విలక్షణమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి. పూజ సమయంలో.. కాళరాత్రిని ఎర్రటి దుప్పటిపై ఉంచుతారు. ఇది ఆమె ఉగ్రమైన కానీ దయగల స్వభావాన్ని సూచిస్తుంది. పవిత్ర స్థలం గంగా జలంతో పవిత్రం చేయబడింది. నెయ్యి దీపం మృదువైన కాంతి కింద కుటుంబ సభ్యులందరూ భజనలు, స్త్రోత్రాలను పాడతారు. భక్తులు రోలి, అక్షత, చందన సువాసనగల రాత్రాణి పువ్వులు మరియు బెల్లంను అందిస్తారు. ఆ తర్వాత హారతి, మంత్రాలు, భజనలతో కూడిన కర్పూరం లేదా దీపాన్ని వెలిగిస్తారు. దుర్గా చాలీసా లేదా దుర్గా సప్తశతిని పఠించడం, దుర్గా మంత్రాలను జపించడం ఆధ్యాత్మిక అనుభవాన్ని మరింత పెంచుతుంది. మంత్ర పారాయణం కోసం ఎర్ర చందనం లేదా రుద్రాక్ష మాలలను ఉపయోగిస్తారు.
కాళరాత్రి పురాణ కథ..
కాళరాత్రి మూలం ఉత్కంఠభరితమైన సాహసం కంటే తక్కువ కాదు. అసురులు శుంభ, నిశుంభ దేవ్లోకంపై దాడి చేసి ఇంద్రుడిని, అతని సహచరులను ఓడించినప్పుడు ఇదంతా ప్రారంభమైంది. సహాయం కోరే తీరని ప్రయత్నంలో ఇంద్రుడు దేవతలకు సహాయం చేయడానికి శక్తివంతమైన చండిని సృష్టించిన పార్వతి వైపు తిరిగింది. కానీ శుంభుడు, నిశుంభుడు చండితో పోరాడటానికి చండ, ముండలను పంపినప్పుడు పరిస్థితులు ఊహించని మలుపు తిరిగాయి.
అయితే చండి ఒంటరిగా లేదు. సవాలును ఎదుర్కోవడానికి ఆమె ఉగ్రమైన, నిర్భయమైన కాళరాత్రిని అచంచలమైన దృఢ సంకల్పంతో పిలిచింది. ఆమె ఆ సందర్భానికి అనుగుణంగా లేచి చండ, ముండలను అంతం చేసింది. కానీ యుద్ధం ఇంకా ముగియలేదు. రక్తబీజ్ అనే శక్తివంతమైన అసురుడు తన రక్తం చుక్క నేలను తాకిన ప్రతిసారీ తిరిగి పునరుత్పత్తి చేసుకునేలా బలీయమైన వరంతో ప్రవేశించాడు. ఇది ఒక గొప్ప సవాలును అందించింది. కానీ మా కాళరాత్రి వెనక్కి తగ్గలేదు. ఆమె కోపంతో, రక్తబీజ్ ముప్పును శాశ్వతంగా అంతం చేయాలని నిశ్చయించుకుంది.
కాళరాత్రి అసమానమైన బలం, అచంచల ధైర్యంతో, కాళరాత్రి రక్తబీజ్ రక్తంలోని ప్రతీ చుక్కను మింగి అది నేలను తాకకుండా నిరోధించి, అతని అంతిమ ఓటమికి దారితీసింది. దానితో చండి శుంభ, నిశుంభుడిని ఓడించి దేవ్లోకంను అసురుల అణచివేత పాలన నుంచి విడిపించింది.
ధైర్యం, దైవిక జోక్యం ఈ ఇతిహాస గాథ. నిర్భయంగా స్వర్గాన్ని రక్షించి, స్వర్గలోకాలకు శాంతిని పునరుద్ధరించిన కాళరాత్రి మాత అజేయ స్ఫూర్తికి నిదర్శనం.