నవరాత్రి ఆరవ రోజు కాత్యాయని దేవి శక్తివంతమైన యోధురాలు. ఆమెను వివిధ రూపాల్లో చిత్రీకరిస్తారు. కాత్యాయనీని భద్రకాళి, చండిక వంటి ఇతర దేవతలతో పాటు శక్తిలో దైవిక స్త్రీత్వ ఉగ్ర స్వరూపంగా భావిస్తారు
కాత్యాయని అమ్మవారిని కొన్నిసార్లు నాలుగు చేతులతో, కొన్నిసార్లు పది లేదా పద్దెనిమిది చేతులతో కూడా చూస్తారు. ఆమె నాలుగు చేతుల రూపంలో.. రెండు చేతుల్లో పొడవైన కత్తి, కమలం పట్టుకొని ఉంటుంది. మూడవ చేయి తన భక్తులను ఆశీర్వదిస్తుంది. నాల్గవ చేయి వారిని రక్షిస్తుంది. ఆమె సింహాన్ని స్వారీ చేస్తుంది. ఇది ఆమె బలం, నిర్భయతను సూచిస్తుంది. ఆమె ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రంగు ఆమె శక్తి తీవ్రతను, ఆమె తన భక్తులకు అందించే అచంచలమైన బలాన్ని సూచిస్తుంది.
ఆచారాలు.. ఆరాధన..
మీ రోజును రిఫ్రెష్ స్నానంతో ప్రారంభించండి. తాజా, శుభ్రమైన బట్టలు ధరించండి. కాత్యాయనీ విగ్రహం చిత్రాన్ని గంగా నీటితో శుభ్రం చేయండి. విగ్రహం/చిత్రాన్ని ఎరుపు లేదా పసుపు వస్త్రంతో అలంకరించండి. గౌరవాన్ని చూపించడానికి ఎరుపు పువ్వులు, పవిత్ర దారం, కుంకుమను సమర్పించండి. కృతజ్ఞతా నైవేద్యంగా.. ఐదు వేర్వేరు పండ్లు, స్వీట్లను సమర్పించండి. కాత్యాయనీకి తేనె అంటే ప్రత్యేకమైన అభిమానం. కాబట్టి దానిని అర్పించడం భక్తికి అర్థవంతమైన సంజ్ఞ. ఆమె దివ్య రూపాన్ని ధ్యానించండి. ఆమె రక్షణ, ఉగ్ర శక్తులతో అనుసంధానించండి.
గోపికల పవిత్ర ఉపవాసం..
చంద్రహాసోజ్జ్వలకర శార్దూల్ వరావాహణ
కాత్యాయనీ శుభం దద్యాద్ దేవి ధనవఘాటిని
చంద్రుడిలా ప్రకాశవంతమైన చిరునవ్వు కలిగి, పులిలా భయంకరమైన వాహనంతో, రాక్షసులను నాశనం చేసే కాత్యాయనీ అని పిలువబడే ఆమె శుభాన్ని ప్రసాదించవచ్చు.
శ్రీ కృష్ణుడి అనుచరులు కాత్యాయనీని వారి హృదయాలలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పించారు. ఎందుకంటే ఆమె సమయం, ప్రదేశానికి అతీతంగా గొప్ప ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. బృందావనంలో గోపికలు ఆమెను ఎంతో గౌరవించారు. శ్రీ కృష్ణుడి దివ్య ప్రేమను పొందడానికి ఆమె గౌరవార్థం ఉపవాసం ఉన్నారు. వారి భక్తి వారిని యమునా నదికి నడిపించింది. అక్కడ వారు మా కాత్యాయనీని పూజించారు. శ్రీ కృష్ణుడిని తమ ప్రియమైన భర్తగా కోరారు. వారి హృదయపూర్వక ప్రార్థనలను దైవిక తల్లి విని, ఆమె తన దయతో వారిని ఆశీర్వదించింది. శరత్ పూర్ణిమ శుభ దినాన.. శ్రీ కృష్ణుడు ప్రేమ, భక్తి దివ్య నృత్యమైన అందమైన రాస్ లీలను ప్రదర్శించడం ద్వారా గోపికల హృదయపూర్వక కోరికలను నెరవేర్చాడు. ఇది భక్తులను వారి ప్రియమైన ప్రభువుతో ఏకం చేయడంలో ఆమె పాత్రకు నిదర్శనం.
కాత్యాయనీ పురాణం..
వామన పురాణం ప్రకారం.. కాత్యాయనుడు అనే మునికి పిల్లలు లేరు. అతను తెలివైనవాడు. అంకితభావం కలిగి ఉన్నాడు. అతను సంతానం కోసం ఆరాటపడ్డాడు. నిరాశలో దేవతలకు తపస్సు, హృదయపూర్వక ప్రార్థనలలో నిమగ్నమయ్యాడు. ఇంతలో రాక్షస రాజు మహిషాసురుడు దేవతలలో గందరగోళం సృష్టిస్తున్నాడు. దేవతలు సహాయం కోసం పవిత్ర త్రిమూర్తులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను ఆశ్రయించారు. త్రిమూర్తుల సమ్మిళిత శక్తులు ప్రకాశవంతమైన దివ్య కిరణాలుగా వ్యక్తమయ్యాయి. ఇవి కాత్యాయనుడి పవిత్ర ఆశ్రమంలో స్ఫటికీకరించబడ్డాయి. ఆయన ప్రేమతో ఈ దైవిక శక్తిని ఒక స్పష్టమైన రూపంలోకి మార్చాడు. అలా కాత్యాయని మాత ఆవర్భవించింది.
దేవతల ఆశీర్వాదాలు, ఆయుధాలతో సంతృప్తమై, కాత్యాయని మహిషాసురుడిని ఎదుర్కోవడానికి ఒక దైవిక లక్ష్యాన్ని చేపట్టింది. ఆమె అసమాన సౌందర్యానికి ఆకర్షితులైన అసురులు, ఆమెను తమ రాజు మహిషాసురుడికి వర్ణించారు. కోరికతో ప్రేరేపించబడిన మహిషాసురుడు ఆమెను వివాహం చేసుకోవడానికి సహాయం కోరాడుజ. కానీ ధైర్య దేవత అయిన కాత్యాయని తనతో యుద్ధంలో గెలవాలని ప్రకటించింది.
ప్రతిస్పందిస్తూ మహిషాసురుడు మహిషా వేషంలో బలీయమైన ఎద్దుగా రూపాంతరం చెంది కాత్యాయనితో భయంకరమైన యుద్ధంలో పాల్గొన్నాడు. యుద్ధం కొనసాగింది. చివరికి దృఢనిశ్చయం కలిగిన దేవత తన గొప్ప సింహం నుండి దిగి ఎద్దు వీపుపైకి దూకింది. ఆమె మృదువైన, శక్తివంతమైన పాదాలతో మహిషాసురుని తలపై శక్తితో కొట్టింది. దాంతో అతను మూర్ఛబోయాడు. ఆ విజయ క్షణంలో.. ఆమె తన శక్తివంతమైన కత్తిని ఒర నుంచి తీసి మహిషాసురుడి తలను నరికివేసింది. ఆ రోజు నుండి ఆమె మహిషాసురుడిని సంహరించిన మహిషాసురమర్దినిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. చీకటిపై దైవిక శక్తి విజయానికి చిహ్నంగా ఉంది.